Nỗi lòng của người chèo đò trong khu sinh thái Tràng An

Ít ai biết được rằng phía sau 2.000 chiếc đò chở khách ở khu du lịch sinh thái Tràng An lại là một câu chuyện kể dài. Đó là tâm sự, là nỗi niềm của người chở đò nơi đây.

Khu di lịch sinh thái Tràng An nằm trong nằm trong quần thể danh lam thắng cảnh Tràng An, tỉnh Ninh Bình đã được UNECO vinh danh công nhận là di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Nhiều du kách khi đến với Tràng An choáng ngợp trước cảnh non sông nước biếc nơi đây, cả một vùng núi non hùng vĩ, uốn lượn quanh co, tạo nên chất thơ mộng rất trữ tình.

Đò đưa chúng tôi lần lượt ghé thăm các địa danh, hang động nổi tiếng tại Tràng An như: hang địa linh, hang tối, hang sáng, hang nấu rượu… Người chở đò tên Trọng (khoảng ngoài 40 tuổi) khuôn mặt rám nắng, khắc khổ, ông Trọng rất nhiệt tình chỉ dẫn để du khách du lịch Bái Đính Tràng An 1 ngày có thể hiểu hơn vùng đất mang vẻ đẹp kỳ vĩ này.

Ông Trọng chia sẻ: “Nhiều du khách khi đến đây chưa hiểu hết về Tràng An, cũng như con người nơi đây, do đó mỗi lần chở khách tôi lại giới thiệu về vùng đất nơi tôi đã sinh ra và lớn lên. Ở Tràng An này, từng hang động, ngọn núi tôi đều nắm trong lòng bàn tay bởi từ nhỏ tôi có đã theo ông cha vào đây đánh cá mưu sinh”.

Vừa nói vừa cười, ông Trọng lần lượt chỉ dẫn cho khách về tiểu sử của các hang động, địa danh mà đò đi qua.

Thế nhưng, khi hỏi về cuộc sống của của những người lái đò nơi đây, ông Trọng ngập ngừng rồi tâm sự: “Khoảng những năm 2001, ruộng của 2.000 hộ dân bị thu hồi để phục vụ cho việc quy hoạch làm khu du lịch sinh thái Tràng An, kể từ đó những người nông dân không còn ruộng, thay vào đó là nghề chở khách du lịch, 2.000 hộ dân ở đây mỗi hộ được cấp 1 chiếc đò để phục vụ chở du khách.

Theo ông Trọng, đây cũng là cơ hội tốt để quảng bá hình ảnh quê hương, để người dân có điều kiện mở mang kiến thức, giao lưu với nhiều du khách du lịch lễ hội đầu năm, trong đó có cả người nước ngoài.

“Chúng tôi là những người nông dân quanh năm với ruộng đồng nào biết đến thế giới bên ngoài là gì, từ khi Tràng An mở cửa đón khách du lịch, trình độ dân trí của người dân ở đây được nâng cao hẳn lên, còn kinh tế của những người chở đò như chúng tôi thì...”, ông Trọng bỏ lửng câu nói.

Nghề chở đò ở Tràng An khá vất vả, người lái phải như một nghệ sĩ thực thụ, bởi nhiều hang động có mô đá nhấp nhô trên đầu, có đoạn chỉ vừa lọt đúng một chiếc đò. Do đó, người lái đò phải làm sao lái thật chuẩn xác, vừa để lách qua “cửa ải”, vừa để du khách không bị đập đầu vào đá.

Công việc chở đò của những như ông có khi phải chèo liên tục 3h đồng hồ, nhưng mỗi chuyến như vậy những người lái đò chỉ được trả 200.000 đồng và không phải về đến bến là có khách mà phải chờ 1.999 chiếc đò khác chở khách đi rồi mới đến lượt mình.

Ông Trọng chia sẻ: “Đò có số thứ tự, ai đến lượt mới được chở khách, cô chú bảo 2.000 chiếc đò thì bao giờ mới tới lượt, vào mùa lễ hội trung bình mỗi ngày tôi chở được một chuyến, còn những ngày bình thường thì một tuần được một chuyến, tiền mỗi chuyến đò có đáng là bao, ai may mắn thì được khách thương tình cho thêm vài đồng”.

Với thu nhập không ổn định từ nghề chở đò cho khách du lịch, ông Trọng cho biết vào những hôm không chở đò cho khách, ông phải đi phụ hồ để có thêm thu nhập lo cho cuộc sống gia đình.

Trước kia người dân nơi đây ngoài việc cấy hái còn có thêm nghề đánh bắt tôm cá để bán, nhưng kể từ khi bị cấm đánh bắt tôm cá, nhiều người đã phải bỏ quê đi làm ăn xa.

“Tôm cá ở đây nhiều lắm, ngày trước cứ cấy hái xong là chúng tôi lại đánh bắt tôm cá, nên cuộc sống cũng tạm ổn.Từ khi bị cấm, nhiều người đã phải đi xa quê đi làm thuê, trông chờ vào việc chở đò cho khách thì được là bao”, ông trọng phân trần.

Chia tay ông Trọng - người lái đò thân thiện, chúng tôi trăn trở về câu chuyện phía sau 2.000 chiếc đò chở khách du lịch, ít ai biết được rằng đằng sau những chiếc đò đó lại là một câu chuyện kể dài, đó là tâm sự, nỗi niềm của người chở đò nơi Tràng An.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hà Đức Kim, Chủ tịch xã Ninh Xuân (huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình) cho biết, nhiều năm về trước ruộng của người dân các xã Ninh Xuân, xã Trường Yên và xã Ninh Hải (huyện Hoa Lư) bị thu hồi để phục vụ cho việc quy hoạch làm khu du lịch sinh thái Tràng An, mỗi hộ gia đình sau đó được cấp 1 chiếc đò để phục vụ chở khách du lịch (trong đó xã Ninh Xuân có khoảng 600 chiếc đò).

Cũng theo ông Kim, những chính sách hỗ trợ cho người người dân hiện chưa có, chính quyền xã chỉ xác nhận về mặt hồ sơ giấy tờ, đảm bảo về mặt pháp luật. Đồng thời hướng dẫn bà con lái đò thực hiện đúng theo quy định của pháp luật về việc chở khách du lịch tới tham quan.

“Về hỗ trợ tiền cho bà con hiện không có gì, phía doanh nghiệp vừa rồi họ đã tiếp tục rà soát lại những người lái đò thông qua độ tuổi, hình như sắp tới có chính sách mới. Chúng tôi qua những lần tiếp xúc cử tri ở huyện cũng đã có kiến nghị chỗ doanh nghiệp nên thành lập công đoàn để bảo vệ quyền hợp pháp chính đáng cho bà con”, ông Kim nói

Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia của chùa Sùng Khánh

Hà Giang, mảnh đất địa đầu Tổ quốc vốn nổi tiếng với đá. Thế nhưng, chỉ có bia đá Sùng Khánh được coi là bảo vật quý, và là bảo vật quốc gia.

Hà Giang, mảnh đất địa đầu Tổ quốc vốn nổi tiếng với đá. Núi đá, công viên đá đến cả những thung lũng đá cũng bao la và đẹp. Thế nhưng, chỉ có một tảng đá được coi là bảo vật quý, mà là bảo vật quốc gia. 

Ấy là bia đá Sùng Khánh. Một bia đá nói tới công trạng của những thủ lĩnh mộ đạo đất phên dậu này. Bia đá ấy, dù đã mòn, nhiều nét chữ đã không còn soi tỏ, nhưng khi bảo vật lên tiếng thì lớp hậu sinh cũng rõ ràng hơn về một vùng đất xa xôi của hơn 600 năm trước.

Núi Nùng thuộc xã Đạo Đức của huyện Vị Xuyên. Ngọn núi này nguyên ẩn chứa không biết bao nhiêu những bí ẩn của Hà Giang. Núi nhỏ nhưng cao, phải qua đến gần 100 bậc thang mới lên được đến lưng chừng để chạm chân tới cổng chùa Sùng Khánh.

Cụ Nguyễn Chí Thái thuộc bậc cao niên nhất bản Nùng bảo rằng, trước ngọn núi là cấm địa của các tù trưởng. Dân thường xâm phạm đến là coi như phạm tội. Nhưng đó là chuyện của ngày xưa, nay thì đã khác. Du khách tour Hà Giang được khám phá tất cả ngóc ngách của ngọn núi. Thậm chí, có người còn mang máy lên dò tìm kho báu nữa.

Theo cụ Thái, núi Nùng trước hoang sơ. Bao nhiêu biến thiên của lịch sử và thời gian đã khiến ngọn núi rậm rịt cỏ cây hơn. Chùa vẫn còn đó nhưng do hoang vắng nên thú dữ còn về sinh sống, kiếm ăn. Tiếng hổ gầm còn vang cả bản làng vào ban đêm.

“Tôi nghe các cụ kể, ngọn núi là một trong những huyệt đạo long mạch của nước Việt ta, mà trước đây Cao Biền đã ghi lại và trình báo lên triều đình nhà Đường. Thế rồi, tướng Cao Biền cũng đã yểm huyệt đạo để chặn sinh khí tốt của ngọn núi”, cụ Thái cho hay.

Chùa Sùng Khánh cũng được xây dựng trên ngọn núi này vào khoảng những năm 1365. Chùa tuy không lớn nhưng trên ngọn núi cao nên bao lần giặc phương Bắc sang xâm lược mà không phá hủy nổi.

Lưng chừng núi, cổng chùa hiện ra không uẩn tịch mịch như chùa dưới xuôi. Nó chỉ giản đơn là hai cái cột lớn ghi câu đối, tạm dịch: Sơn thủy thanh cao xuân bất tận/Thần tiên lạc thú cảnh trường sinh.

Có phải chăng, xưa đây là chốn cảnh tiên với những kỳ hoa dị thảo và mây khói giăng giăng ôm ấp núi suốt tứ mùa bất kể tiết trời mưa nắng?

Chạm vào văn bia

Giữa cảnh đẹp của núi Nùng, bảo vật quốc gia là văn bia Sùng Khánh được bao bọc. Bia không để trong chùa, cũng không đặt phần Tam bảo mà được thiết kế phía bên tả.

Chùa không sư, có một người trông coi. Anh không nhận mình là ông từ, ông vãi mà chỉ đơn giản là người coi sóc. Anh cũng không nói tên nói họ nhưng rành rẽ về tấm bia này hơn bất cứ ai.

Khách đến, anh đưa ra xem văn bia. Văn bia bị sờ nhiều đến độ mòn chữ. Người ta phải làm tủ kính, đặt văn bia vào trong nên những chữ nghĩa càng khó đọc. Nể khách, anh mới lấy khóa mở tủ, chỉ tay vào từng dòng mà đọc.

“... Chùa Sùng Khánh ở hương Hoằng Nông, giang Thông, trường Phí Linh là do người chú của vị Phụ đạo họ Nguyễn tên là Ẩn, tự là Văn Giác sáng lập. Ông không thích chăm lo sản nghiệp riêng mà lại ham cứu giúp người khác lúc khó khăn, lòng thì hâm mộ đạo Phật, không ăn thịt, không uống rượu, mỗi tháng ăn chay 10 ngày và đọc kinh, lấy đó làm lệ thường. 

Hương này vốn không có chùa, lại ở nơi hẻo lánh, núi non sầm uất, có suối trong tuôn chảy, ông thấy mến cảnh, bèn dựng chùa làm nơi hương khói sớm hôm. Chùa được dựng từ tháng giêng đến tháng tư năm Bính Thân (1356) niên hiệu Thiệu Phong thì hoàn thành, đặt tượng Phật vào. Ông lại đặt tên chùa là Sùng Khánh, lại cúng vào chùa một viên (mẫu) ruộng để cấp cho người trụ trì”.

Đọc xong nội dung văn bia, anh này mang thước ra đo để khách du lịch Hà Giang 3 ngày 2 đêm thấy. Bia dựng trên mình rùa, hai mặt được bào nhẵn, dày 10,5cm, thân cao 90cm và bề ngang là 47cm. Trán bia là hình bán nguyệt, ở giữa chạm hình Phật ngồi trên toà sen, bên cạnh có 1 đệ tử đứng chắp tay trước ngực. 

Hai góc trên trán bia là hai hình rồng chầu, đầu rồng vươn cao về phía toà. Xung quanh thân bia được trang trí đường diềm hoa dây, phía dưới chân bia là hình sóng. Trên cột dọc ở đầu văn bản có khắc 7 chữ “Sùng Khánh tự bi minh tính tự”. Văn bản chữ Hán khắc ở mặt trước bia gồm bài tựa, bài minh và dòng lạc khoản, mặt sau bia chỉ có 2 dòng chữ Hán xen Nôm ghi việc cúng ruộng và nô tì cho chùa. 

Anh này cho biết: “Khi chưa được công nhận là bảo vật quốc gia thì dân bản chúng tôi vẫn coi đây là báu vật. Cứ đời này kể cho đời kia nghe nên cũng từ đó mà có hội, gọi là hội Lồng Tồng để nhớ ơn thần linh”.

Hương vị đậm đà đặc trưng của cơm lam Bắc Mê

Nói đến cơm lam chắc hẳn mọi người ai cũng đều biết đó là món đặc sản truyền thống của cư dân vùng núi cao. Và Hà Giang cũng không ngoại lệ, đây cũng là món ăn truyền thống và là sản phẩm du lịch độc đáo mà người Hà Giang mang ra giới thiệu với khách du lịch Hà Giang bốn phương đặc biệt là cơm lam Bắc Mê nổi tiếng thơm ngon.

Kỹ thuật chế biến cơm lam cũng thật đơn giản và không tốn kém. Nguyên liệu là loại gạo nếp được trồng trên nương, ngâm kỹ trong nước. Dùng loại thân cây tre, trúc chặt từ trên núi mang về rồi chặt bỏ một đầu, gạo nếp được vo sạch, bỏ thêm chút muối, trộn đều, cho gạo vào ống tre rồi đổ nước vào ống sao cho vừa bằng với lớp gạo trên cùng, miệng ống được nút bằng lá chuối dong hoặc lá chuối tươi.

Đem những ống tre đó đốt trên bếp than hồng, vừa đốt vừa xoay tròn từ từ cho nhiệt tác dụng đều lên xung quanh vỏ ống. Khoảng một giờ sau, khi thấy mùi thơm của cơm tỏa ra thơm lừng là lúc cơm đã chín. 

Ngày trước cơm lam là món ăn ưu tiên cho những sản phụ, nhất là những phụ nữ trong thời kỳ nuôi con bú vì người dân cho rằng ăn cơm lam sẽ tránh được các chất kim loại như: sắt, nhôm, đồng do việc ta nấu cơm bằng nồi kim loại sẽ ảnh hưởng đến khả năng làm sữa cũng như chất lượng nguồn sữa của người mẹ.

Trước khi ăn cơm lam du khách du lịch Mù Cang Chải Tú Lệ dùng dao chẻ bỏ phần vỏ đã cháy đen bên ngoài và chỉ để lại một lớp vỏ mỏng bên trong để tiện khi ăn. Khi thưởng thức cơm lam, ta cảm nhận vị thơm quyện cùng với mùi lá chuối và ống nướng thật hấp dẫn. Cơm có thể ăn cùng với muối vừng hay các món cá suối nướng sẽ thơm và bùi hơn, nếu bạn đã thưởng thức món cơm lam một lần thì chắc hẳn không thể nào quên hương vị đậm đà mang nhiều hương vị đặc trưng của vùng cao. Cơm lam Bắc Mê là thứ đặc sản của núi rừng mà bất cứ ai khi đến đây cũng muốn mua về làm quà biếu những người thân yêu của mình.

Vẻ đẹp kỳ ảo của miền Tây mùa nước nổi

Không giống như những cơn lũ thường đem về thiệt hại cũng như nỗi kinh hoàng cho người dân ở miền Trung hay miền Bắc mà mùa lũ ở đồng bằng sông Cửu Long - hay còn gọi mùa nước nổi - thường đem đến cho du khách những trải nghiệm với cảm nhận khó quên.

Bắt đầu từ tháng 8 hàng năm, dòng nước sông Mê kông cuồn cuộn đổ từ Campuchia vào Việt Nam tạo thành những cơn lũ đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu. Là một trong hai chi lưu của sông Hậu tại huyện đầu nguồn An Phú (An Giang), con sông Bình Di bao trọn cù lao An Phú rồi hợp lưu lại tại ngã ba sông Châu Đốc. Đây là điểm phòng chống lụt bão xung yếu của tỉnh và là điểm đầu tiên đón mùa nước nổi về ở khu vực ĐBSCL.

Điểm nhấn của huyện An Phú nói riêng và tỉnh An Giang nói chung những ngày này vẫn là tham quan búng Bình Thiên– một hồ nước ngọt thiên nhiên lớn nhất ĐBSCL, nơi cung cấp lượng nước sinh hoạt, trữ lượng thủy hải sản quan trọng của vùng. Tương truyền rằng, một tướng nhà Tây Sơn đem quân đuổi giặc đến nơi này đồn trú gặp hạn. Trước tình cảnh ấy, vị tướng cầu trời, rồi đâm thật mạnh mũi kiếm xuống đất, nước từ lòng đất trào lên, dâng tràn cả một vùng tạo thành hồ nước lớn nằm gọn trong lòng đất liền. Người dân thấy nước trong xanh, uống ngọt, mát nên vui mừng, họ gọi hồ nước lớn trời cho này là búng Bình Thiên hay hồ Nước Trời.

Đặc biệt, mặt Búng đẹp và kỳ ảo nhất khi mùa nước nổi tràn về và điều mà chưa ai giải thích được là cho dù lũ lớn về, nước sông chở đầy phù sa nhưng khi đến cửa búng, dòng nước đục như được gạn đi không để tràn vào làm hoen màu trong xanh của hồ. Buổi tối, bơi xuồng chầm chậm trên mặt nước Búng Bình Thiên phẳng lặng, xa xa tiếng ai xàng xê câu vọng cổ hay nếu may mắn gặp đêm hội biểu diễn thuyền hoa và thả đèn hoa đăng trên mặt nước, khu vực búng Bình Thiên trở nên quyến rũ lạ thường.

Mùa nước nổi năm nay dự báo nước sẽ về nhiều, mạnh hơn các năm trước, nhiều đơn vị lữ hành … đã sớm nhanh nhạy tổ chức liên kết, nối tour với các công ty du lịch tại các địa phương có môi trường tự nhiên đặc trưng, cùng nhau khai thác tạo nên những sản phẩm tour hấp dẫn. Nét nổi bật của chương trình này là du khách du lịch sông nước miền Tây được trải nghiệm cảm giác đa dạng, mới lạ từ 2 - 3 ngày với nhiều điểm đến có điều kiện sông nước tương đồng như: tour Tiền Giang - Bến Tre - Cần Thơ - Châu Đốc - Hà Tiên hay Sa Đéc - Cao Lãnh - Vườn quốc gia Tràm Chim - Khu du lịch Xẻo Quýt… Ngoài ra, các doanh nghiệp còn lồng ghép cho khách tham gia sinh hoạt cùng người dân địa phương qua những trò chơi như: thi tài hái bông điên điển, giăng lưới bắt cá linh, bắt lươn vào trúm, săn chuột đồng…

"Có rất nhiều tour, tuyến du lịch đa dạng loại này cho du khách tha hồ lực chọn. Có thể liệt kê như: du lịch Châu Đốc - rừng tràm Trà Sư - làng cá bè, hay du lịch Cao Lãnh - tràm chim Tam Nông - khu du lịch Đồng Sen... Thời gian cho 1 tour du lịch như thế có giá khoảng 2 triệu đồng trong khoảng thời gian 2 ngày 1 đêm và chắc chắn du khách sẽ có những trải nghiệm khó quên", đại diện du lịch GSV Travel cho hay.

Tại tỉnh Đồng Tháp, vào mỗi độ tháng 7, tháng 8 âm lịch, khi con nước bắt đầu lên là điểm đến lý tưởng cho các trải nghiệm mùa nuớc nổi như bắt cá linh, chèo xuồng hái bông điên điển... Những ngày này cũng "rạo rực" đón du khách đến tham quan. Khác với các tỉnh khác trong khu vực, đặc trưng của tỉnh là miên man trên màn nước là những đồng sen bát ngát, cánh chim dập dìu chao lượn mỗi chiều về...

Hiện tận dụng lợi thế mùa nước nổi, ngành du lịch tỉnh Đồng Tháp đang khai thác du lịch trải nghiệm mùa nước nổi tại Vườn quốc gia Tràm Chim (huyện Tam Nông) với nhiều dịch vụ hấp dẫn như: chèo xuồng ba lá trải nghiệm cuộc sống vùng ngập nước, tự tay thực hiện những công việc sinh kế của cư dân vùng lũ như giăng lưới, đặt lợp, đặt trúm, săn chuột đồng...

Mùa nước nổi năm nay, ngành du lịch An Giang tiếp tục triển khai bán tour tham quan mùa nước nổi cho khách. Thời gian tới khi vào tháng 11 vốn là thời gian đẹp nhất của mùa lũ hàng năm, tỉnh đang đẩy mạnh việc liên kết với nhiều hãng lữ hành tại TP Hồ Chí Minh nhằm đón đầu, phục vụ du khách tour du lịch miền Tây 4 ngày 3 đêm.

“Cùng với búng Bình Thiên, khu vực rừng ngập nước Trà Sư cũng đang vào mùa thơ mộng nhất. Vọng gác giữa rừng là nơi khách có thể ngắm toàn cảnh khu rừng tràm trải rộng giữa đồng nước mênh mông, nhìn về phía đông là dãy Thất Sơn hùng vĩ. Đêm đến, khách được đưa lên núi Cấm, nơi có khí hậu như Đà Lạt để nghỉ ngơi và giao lưu văn hóa với người Chăm ở địa phương”, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết.

Chinh phục thiên nhiên hoang dã của thác Prenn

Nằm cách trung tâm thành phố khoảng 10km, cạnh quốc lộ 20 - dưới chân đèo Prenn, ngay cửa ngõ vào thành phố hoa – Đà Lạt. Đây là một trong những thác nước đẹp và quyến rũ du khách tour Hà Nội Nha Trang Đà Lạt bậc nhất Nam Tây Nguyên.

Theo truyền thuyết mà các già làng kể lại thì thác có tên gọi trên là xuất phát từ tiếng KHo đầu tiên có tên gọi Prềnh – có nghĩa là Cà đắng, sau người dân đọc trại thành Prenn. Bằng chứng là ngày nay, ở khu vực thượng nguồn của thác, dọc hai bên bờ suối vẫn còn rất nhiều cây Cà đắng mọc hoang. Loại cà này có trái nhỏ và tròn như cà pháo nhưng vỏ xanh và có điểm nhiều chấm trắng, khi chín có màu vàng. Ngày xưa người dân tộc đem chế biến và ăn có vị đắng rất ngon.

Còn theo các nhà dân tộc học thì tên của thác nước này, lại xuất phát từ tiếng Chăm. Prenn có nghĩa là vùng lấn chiếm. Tên gọi này xuất phát từ cuộc chiến tranh khá dai dẳng của các bộ tộc người thiểu số sống trên vùng đất này để chống lại những lần “Tây tiến” của người Chăm ở Panduranga (Ninh Thuận) vào thế kỷ 17, và người dân địa phương lấy tên này đặt tên cho thác nước hùng vĩ quanh năm nước chảy tạo sương trắng bảng lảng cả một vùng và từ đó thác có tên gọi Prenn.

Ngày nay, thác Prenn đã được bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận và cấp bằng di tích lịch sử văn hoá quốc gia (năm 2000). Thác được tôn tạo và mở cửa đón du khách thập phương bằng nhiều loại hình du lịch thác như đi cáp treo ấn tượng, bơi thuyền, đi cầu treo… Đặc biệt, đơn vị quản lý đã đầu tư xây dựng đền thờ Âu Lạc trên đỉnh núi cao nhìn xuống thác.

Đường lên đền thờ Âu Lạc được xây dựng bằng bê tông theo dạng bậc tam cấp. Biểu tượng Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ được tạc ngay trước đền Thượng (đền trung và đền hạ sắp xây dựng), còn biểu tượng 100 quả trứng là 100 hòn đá cuội (có hòn nặng trên một tấn) được vận chuyển từ Ninh Thuận về dùng xe cẩu đưa lên đền một cách cẩn trọng và khá công phu. Có thể nói thác Prenn là điểm nhấn đầu tiên của du khách tour hè 2018 trên bước đường khám phá thiên nhiên hoang dã Đà Lạt.

Những đường nét chạm trổ phóng khoáng của nhà thờ gỗ Kon Tum

Thị xã Kon tum nhỏ bé dưới chân dãy núi Ngọc Lĩnh từ lâu đã là điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước một phần bởi nơi đây sở hữu "báu vật" với kiến trúc độc đáo có tuổi đời gần trăm năm - nhà thờ Chánh tòa Kon Tum, còn được gọi là nhà thờ Gỗ.

Ngay từ xa, du khách có thể nhìn thấy tháp chuông nhà thờ với màu nâu ấm áp nổi bật trên nền trời xanh trong của cao nguyên. Qua những con đường nhỏ giữa lòng thị xã Kon Tum (tỉnh Kon Tum), tản bộ trên đường Nguyễn Huệ, du khách du lịch hè 2018 bước vào giáo đường thênh thang và cảm giác đầu tiên là thấy mình thật nhỏ bé bên hàng cột gỗ hai người ôm không xuể giờ đã ngả màu đen bóng. Hệ thống cột gỗ, rui mè trong nhà thờ tuy không chạm khắc tỉ mỉ, công phu như ở các nhà rường cổ, nhưng chính những hoa văn có đường nét phóng khoáng đã thể hiện được chất đại ngàn của người Tây Nguyên, hồn hậu và khỏe khoắn.

Được xây chủ yếu bằng gỗ cà chít, nhà thờ là một công trình khép kín gồm: giáo đường, nhà khách, phòng trưng bày về phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc, nhà rông. Ngoài ra, trong khuôn viên nhà thờ còn có cô nhi viện, cơ sở thủ công mỹ nghệ như dệt thổ cẩm, may thêu... Tuy gồm nhiều công trình nhưng do sắp xếp hài hòa nên bố cục tổng thể của nhà thờ không bị phá vỡ, ngược lại thánh đường còn được tôn thêm vẻ đẹp nhờ khu hoa viên với nhà rông cao vút, điểm xuyết bởi các bức tượng làm bằng rễ cây được chạm trổ khéo léo, tạo nên không gian mang đậm màu sắc đại ngàn. 

Đặc biệt cung thánh nhà thờ được trang trí hoa văn của các dân tộc ít người ở Tây Nguyên, tạo ấn tượng vừa trang nghiêm huyền bí, song cũng vừa gần gũi. Thánh đường còn có rất nhiều khung cửa kính màu vẽ các điển tích trong Kinh thánh, các khung cửa này vừa có tác dụng lấy ánh sáng vừa tạo thêm vẻ tráng lệ cho giáo đường. Không "đụng" tới bê tông cốt thép, không dấu tích của vôi vữa, nét độc đáo của kiến trúc này còn nằm ở chỗ tất cả các bức tường đều được xây bằng đất trộn rơm - kiểu làm nhà phổ biến của người miền Trung, và dù gần một thế kỷ trôi qua nhưng thánh đường vẫn vững vàng, chưa có dấu hiệu nào xuống cấp. Chưa kể những dãy ghế gỗ sắp thẳng tăm tắp bên trong cũng góp phần tạo thêm chiều sâu cho không gian trang nghiêm, mang đến cảm giác an bình cho du khách khi dừng chân cầu nguyện và chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính bao quanh. 

Cũng như nhiều du khách khác từng đặt chân đến đây, ấn tượng đọng lại về "báu vật" ngay giữa thị xã Kon Tum cũng thật khó quên đối với chúng tôi. Giữa vùng Tây Nguyên nắng gió với bầu trời xanh thẳm, giữa âm vang núi rừng, bỗng vang lên tiếng chuông nhà thờ - tiếng chuông như gợi cho du khách nỗi nhớ về mảnh đất Kon Tum, về một không gian thâm trầm, thánh thiện của ngôi nhà thờ Gỗ "có một không hai" tại Việt Nam.

Chiêm ngưỡng khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của Thiên Cấm Sơn

Người ta thường nói: “Núi Cấm là Đà Lạt của miền Tây” là “miền sơn cước An Giang” quả thật không quá lời! Núi Cấm còn gọi là Thiên Cấm Sơn - một trong bảy ngọn núi thuộc huyện Tịnh Biên, cao 716m với đỉnh là Điện Bò Hong.

Núi Cấm quyến rũ du khách tour miền Tây 4 ngày 3 đêm bằng khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của núi rừng bao la, phóng khoáng chứa đựng biết bao truyền thuyết lạ kỳ...

Hiện nay, hàng ngày - núi Cấm đón nhận hàng ngàn khách du lịch đến viếng.

Lâm viên núi Cấm cách thành phố Long Xuyên khoảng 90km, bao gồm một vùng đất rộng 23 ha, nằm bên triền núi Cấm. Những buổi sáng, cảnh vật nhuộm những màu sắc đẹp lạ thường. Hòn núi từ màu xám đổi sang màu tím, rồi màu hồng - ngả qua màu nhạt... lóng lánh hạt sương như những viên kim cương nhiều màu hiếm có. Thời tiết thật lý tưởng, nhiệt độ trung bình từ 18 - 20 độ C. Và sự bất thường của nhiệt độ không bao giờ quá 25 độ C và cũng ít khi xuống thấp quá 18 độ C. Phải chăng sự điều hòa lý tưởng này là nhờ vùng Thất Sơn – nhất là khu vực núi Cấm bao giờ cũng giăng phủ một màu xanh của cây rừng và cây trái do thiên nhiên và con người tạo ra.

Núi Cấm quanh năm mây mù phủ giăng trên đỉnh cao. Trên đỉnh núi còn có đỉnh Bát Tiên, nhìn bao quát cả một vùng rộng lớn. Lúc trời quang - mây tạnh, đứng tại điện này có thể trông thấy biển Hà Tiên, dãy núi Tà Lơn trên đất bạn Campuchia, vùng di chỉ ÓC Eo - Ba Thê (khu Tứ giác Long Xuyên) - một nền văn hóa cổ xưa...

Lâm viên đẹp về đêm, lúc trăng treo lửng lơ trên đầu núi. Xa xa nghe tiếng suối reo khi róc rách, lúc ầm ì như bản hòa âm. Đó là suối Thanh Long - con suối nước khoáng nằm lưng chừng núi với nguồn nước vô tận từ trong lòng núi chưa được khai thác.

Chùa Phật Lớn - nơi tu sĩ Bảy Do, biệt danh ông Thầy Núi Cấm - cùng thời với Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân, Thiên hộ Võ Duy Dương, Cố Quản cơ Trần Văn Thành... tụ nghĩa rèn quân chống giặc Pháp xâm lược... Rồi Điện Bò Hong - đỉnh cao nhất núi Cấm. Tại đây, ngày đêm lộng gió, không khí trong lành, mây trắng quẩn quanh mỗi chiều - mỗi sáng. Rồi về Ông Bướm với hai khối đá kết lại giống hình hai con bướm tựa vào nhau, có nguyệt điện (điện khí) du khách tour du lịch miền Tây 4 ngày thường vào đấy thám hiểm. Rồi đồi Thiên Tuế, động Thủy Liêm. Động có rèm nước đổ che cửa hang, gợi nhớ về một Tôn Ngộ Không trong Tây Du Ký.

Ngoài các thắng cảnh thiên nhiên, núi Cấm còn rất nhiều kỳ quan di tích khác như: Hang Cửu Phẩm (chín Rồng), điện Nhàn Vân, đồi Bạch Mã, núi Đá Dựng với vách núi lởm chởm thẳng đứng... Điện Thơm phảng phất mùi trầm hương không dứt với những nét đẹp cổ kính uy nghi, đâu đâu cũng có thơ đề - phú vịnh của khách muôn phương ngoạn cảnh... Từ vài năm nay, núi Cấm đã được tỉnh An Giang đầu tư xây dựng để trở thành trung tâm du lịch của tỉnh.